حسن بيگلرى
98
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
آيه 164 سورهء بقره : إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ( بدرستيكه در آفرينش آسمانها و زمين و اختلاف شب و روز و كشتىها كه بسود مردم به دريا روان است و بارانى كه خدا از آسمان فرو فرستاد و زمين را پس از مردنش بدان زنده كرد و سبز و خرّم گردانيد و از همهء جنبندگان در آن پراكنده كرد و همچنين در گردانيدن و تغيير بادها از اين سو به آن سو و ابرهائى كه ميان آسمان و زمين مسخّر و فرمانبردار است ، تماما نشانههائى است براى گروهى كه تعقّل كنند و بر وجود خداوند داناى توانا استدلال نمايند كه هر يك از موجودات را با رعايت حكمت و مصلحت در نهايت انتظام و استحكام ايجاد نموده است ) . بطور كلى قرآن مجيد براى اثبات صانع و اصل يكتاپرستى و نبوّت و معاد دلائلى دارد كه مخصوص به خود آنست و با اينكه در علم فلسفه و علم كلام نيز يگانگى پروردگار ثابت مىشود لكن با طرز خاصى كه قرآن كريم خدا را بطور اجلى ثابت مىكند مطابقت نداشته و اخفاى از آنست ، بنا بر اين شاهراه وصول با ثبات پروردگار يكتا و تحقيق دين همانا قرآن است . يازدهم - قرآن بنص آيات شريفهء آن ، بهترين راهنماى عالم بشريت است و آدمى را براستترين راهها دلالت مىكند و در هر زمانى حجت باقيه است و انسان بر اثر هدايت و ارشاد اين كتاب آسمانى ميتواند نقائص خويش را رفع نموده ، خود را بمرحلهء كمال رساند و تحصيل سعادت ابدى نمايد بنا بر اين هدايت و رهبرى نيز يكى از وجوه اعجاز قرآن است چنان كه در آيه 49 سورهء قصص تصريح شده : قُلْ فَأْتُوا بِكِتابٍ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ هُوَ أَهْدى مِنْهُما أَتَّبِعْهُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( اى رسول ما بكفار و مشركين و اين مردم بىايمان بگو اگر راست مىگوئيد